Bijgewerkt op
Dit artikel bespreekt een Amerikaans onderzoek onder ondernemers die hun bedrijf hebben verkocht. Het beschrijft de diensten waarover zij zich uitspreken, zoals kopers vinden, onderhandelingen voeren en de verkoop coördineren.
Een Amerikaanse academische studie die onlangs door Fairfield University is gepubliceerd, is de eerste grondige kwantitatieve analyse van de werkelijke meerwaarde van M&A-adviseurs bij een bedrijfsoverdracht. Het onderzoek onder bedrijfsleiders die hun onderneming in de voorgaande vijf jaar hebben verkocht, biedt inzichten die bijzonder relevant zijn voor de Belgische economie, waar de overdracht van kmo’s — ongeacht of het gaat om SRL (vroeger een SPRL, sinds de hervorming van het Wetboek van vennootschappen en verenigingen (CSA) van 2019) of als een SA — een belangrijke strategische kwestie is. In een middensegment waar de gebruikelijke multiples tussen 4 en 7 keer de EBITDA liggen, is het essentieel te begrijpen wat bedrijfsleiders werkelijk van een M&A-adviseur verwachten.
Het onderzoek beantwoordt twee hoofdvragen:
- Vonden bedrijfsleiders dat hun M&A-adviseur tijdens het hele verkoopproces werkelijk waarde heeft toegevoegd?
- Welke van alle geleverde diensten vonden verkopers het meest doorslaggevend?
Vóór die publicatie berustte het debat over het nut van M&A-adviseurs bij transacties in het middensegment uitsluitend op enkele getuigenissen en commerciële argumenten, vaak afkomstig van de zakenbanken zelf. Tot dan waren er geen degelijke empirische gegevens om de impact van die gespecialiseerde tussenpersonen objectief te meten.

Onderzoeksmethode
Om in de steekproef te worden opgenomen, moesten respondenten aan alle volgende voorwaarden voldoen:
- Niet-beursgenoteerde onderneming in handen van de eigenaar, die ook de leiding heeft
- Waardering tussen 10 en 250 miljoen USD (tegenwaarde in EUR voor Europese vergelijkingen)
- Verkoop van de meerderheid van de aandelen van de vennootschap
- Daadwerkelijk inschakelen van een erkende M&A-adviseur om de transactie te begeleiden
Diensten die verkopende bedrijfsleiders beoordeelden
Elke bedrijfsleider werd gevraagd de volgende diensten van zijn M&A-adviseur te beoordelen:
- Potentiële overnemers identificeren en contacten leggen
- De onderhandelingen voeren
- Het volledige verkoopproces begeleiden
- De geloofwaardigheid van de verkoper bij kopers versterken
- Persoonlijke begeleiding van de bedrijfsleider
- Juridische en financiële structurering van de transactie
- De bedrijfsvoering op koers houden tijdens de transactie
Hieronder worden die aspecten afzonderlijk toegelicht:
Overnemers identificeren
De M&A-adviseur vult het eigen netwerk van de bedrijfsleider aan en breidt het uit. Via databanken met institutionele investeerders, contacten bij private-equityfondsen en sectorpartners vergroot de adviseur de groep potentiële overnemers aanzienlijk, ook internationaal.
De onderhandelingen voeren
De adviseur begeleidt de onderhandelingen over meer dan de verkoopprijs, waaronder de timing, opschortende voorwaarden, activa- en passivagaranties, prijsaanpassingen en earn-outclausules. Als buffer helpt de adviseur de toekomstige relatie tussen verkoper en overnemer te behouden.
Het verkoopproces begeleiden
De M&A-adviseur coördineert het hele proces: hij houdt de concurrentie tussen kandidaat-overnemers gaande, stemt het werk van de betrokken professionals (advocaten, accountants en notarissen) op elkaar af en zorgt ervoor dat de transactie vordert tot de definitieve ondertekening. In België duurt dit proces doorgaans zes tot negen maanden.
De geloofwaardigheid van de verkoper versterken
Een gerenommeerd M&A-kantoor inschakelen geeft alle betrokkenen een duidelijk signaal. Het toont dat de verkoper het verkoopproject ernstig neemt en goed heeft uitgewerkt, wat kopers en hun adviseurs vertrouwen geeft in het proces.
De onderneming voorbereiden op de verkoop
De meeste bedrijfsleiders onderschatten hoe grondig professionele kopers hun due diligence uitvoeren. De M&A-adviseur helpt informatiememoranda op te stellen, financiële modellen uit te werken, het klantenbestand te analyseren en het managementteam voor te bereiden op complexe vragen van overnemers.
De bedrijfsleider begeleiden
Voor de grote meerderheid van de Belgische bedrijfsleiders is de verkoop van hun onderneming een eenmalige en emotioneel veeleisende ervaring. Een ervaren M&A-adviseur die al veel transacties heeft afgerond, kan hen helpen periodes van twijfel te overbruggen en bij spanningen weloverwogen te handelen.
De transactie structureren
Een transactie kan verschillende instrumenten omvatten: beschikbare liquide middelen, een inbreng van aandelen, een earn-out, een verkoperslening of andere regelingen voor een voorwaardelijke aanvullende prijs. Met kennis van die instrumenten kan de M&A-adviseur de soms uiteenlopende belangen van verkoper en koper verzoenen. In België kunnen meerwaarden op financiële activa zoals aandelen, die natuurlijke personen vanaf 1 januari 2026 realiseren, belastbaar zijn. De FOD Financiën licht de toepasselijke regels toe.
De bedrijfsvoering voortzetten tijdens de transactie
Een verkoop vraagt veel energie. Door het transactiewerk dagelijks te coördineren, geeft de M&A-adviseur de bedrijfsleider ruimte om de onderneming te blijven leiden en de prestaties op peil te houden. Zo helpt de adviseur voorkomen dat de koper tijdens de onderhandelingen minder waarde in de onderneming ziet.
Belangrijkste bevindingen uit het onderzoek
1. Welke diensten waardeerden bedrijfsleiders het meest?
Alle onderzochte diensten scoorden hoger dan 3,5 op 5, wat wijst op een hoge algemene tevredenheid. Twee onderdelen sprongen er wel duidelijk uit:
De strategische en concurrentiegerichte aansturing van het proces kreeg de hoogste waardering. Door meerdere kopers tegelijk met elkaar te laten concurreren, creëert de M&A-adviseur de voorwaarden voor een zo hoog mogelijke prijs en de beste verkoopvoorwaarden. Zonder een gestructureerd proces weet de verkoper mogelijk nooit of die het beste beschikbare bod heeft gekregen.
Onderhandeling en structurering komen op de tweede plaats. Door de onderhandelingen toe te vertrouwen aan een tussenpersoon kan de bedrijfsleider een constructieve relatie met zijn toekomstige opvolger bewaren en tegelijk rekenen op iemand die zijn belangen op technisch en financieel vlak zonder toegevingen verdedigt. Creativiteit bij de structurering kan bovendien echt extra waarde creëren, met name via fiscale optimalisatie die aansluit bij het Belgische recht. Denk bijvoorbeeld aan de fiscale neutraliteitsregeling voor de inbreng van bedrijfstakken of de bepalingen van artikel 47 van het Wetboek van de inkomstenbelastingen (CIR) over de herbelegging van meerwaarden.
Paradoxaal genoeg is het identificeren van de overnemer — hoewel dit een van de eerste onderwerpen is die verkopers aankaarten bij gesprekken met kandidaat-M&A-adviseurs — de dienst die bedrijfsleiders na een geslaagde verkoop het minst waardeerden. Door databanken en zoekinstrumenten per sector is deze activiteit toegankelijker geworden. Respondenten vonden dat ze minder extra waarde opleverde dan andere aspecten van de begeleiding.
2. Voegen M&A-adviseurs werkelijk waarde toe?
Het antwoord was duidelijk: alle respondenten gaven aan dat hun M&A-adviseur merkbare waarde aan het proces had toegevoegd en rechtstreeks had bijgedragen aan het slagen van de transactie.
Verkopers benadrukten vooral hoe de adviseur het evenwicht hielp bewaren tegenover professionele kopers, zoals private-equityfondsen en grote industriële groepen met ervaren M&A-teams en aanzienlijke middelen. Zonder die begeleiding zou de machtsverhouding structureel in het nadeel zijn van de verkopende bedrijfsleider.
Voor professionals die vertrouwd zijn met transacties in het middensegment komt dit niet als een verrassing. Belgische bedrijfsleiders die nog twijfelen of ze in M&A-begeleiding zullen investeren, kunnen dit best in gedachten houden: ervaren kopers doen nooit concessies aan de kwaliteit van hun adviseurs.
Juridische en fiscale aandachtspunten voor Belgische verkopers
Elke bedrijfsoverdracht in België valt binnen het kader van het Wetboek van vennootschappen en verenigingen (CSA) 2019, dat het Belgische vennootschapsrecht grondig heeft gemoderniseerd en onder meer de SRL heeft ingevoerd ter vervanging van de voormalige SPRL. Transacties waarbij beursgenoteerde vennootschappen betrokken zijn, staan onder toezicht van de FSMA, terwijl mededingingskwesties onder de Belgische Mededingingsautoriteit (ABC) vallen. Bij een geschil over een transactie is de Ondernemingsrechtbank Brussel — of die van Antwerpen, Luik of Gent, afhankelijk van de locatie van de partijen — bevoegd. Deze bijzonderheden tonen aan hoe waardevol een M&A-adviseur is die het volledige Belgische regelgevingskader beheerst.
Samengevat
M&A-adviseurs leveren meetbare meerwaarde op alle vlakken van een transactie: kopers vinden, het proces begeleiden, de geloofwaardigheid van de overdrager versterken, de betrokken mensen ondersteunen, de transactie structureren en de activiteiten voortzetten. Die meerwaarde is des te groter naarmate het proces zorgvuldig georganiseerd en concurrerend is. Belgische bedrijfsleiders die een professioneel begeleide bedrijfsoverdracht hebben doorlopen, zijn het er unaniem over eens dat zonder die ondersteuning de gunstige uitkomst van hun transactie in veel gevallen in het gedrang zou zijn gekomen.









