Bijgewerkt op
Uw onderneming verkopen in België vergt vooruitdenken en een grondige voorbereiding: een betrouwbare waardering (EBITDA-multiples van 4-7x), een volledig dossier en een strategische selectie van kopers. De fiscale structuur (95% vrijstelling via RDT/DBI voor holdings, vrijstelling bij normaal vermogensbeheer) en de juiste timing zijn bepalend voor de uiteindelijke waardering en het slagen van de overdracht.
Is er een ideaal moment om uw onderneming in België te verkopen, en hoe verloopt zo’n transactie in de praktijk?
Het Belgische ondernemerslandschap, dat voor het overgrote deel bestaat uit kmo’s met als rechtsvorm SRL (voorheen een bvba, hervormd door het CSA 2019) of als een SA, kent elk jaar een aanzienlijk aantal bedrijfsoverdrachten. Er is eigenlijk geen verkeerd moment om een verkoop in gang te zetten, maar er geldt een fundamenteel principe: nooit gedwongen worden om vanuit een kwetsbare positie te verkopen. Het verlies van een strategische klant, het schrappen van een productlijn of de nasleep van een controle door de Belgische belastingdienst zijn factoren die de waarde van de onderneming drukken en de positie van de verkoper tegenover een potentiële koper verzwakken.

Alles draait om het vermogen om vooruit te plannen. Als u het proces overhaast start omdat uw pensioen nadert, ontneemt u zich de tijd om de onderneming zo goed mogelijk voor te bereiden. Deze voorbereiding, vaak een verkoopaudit of voorbereiding op de overdracht genoemd, heeft tot doel de onderneming aantrekkelijker te maken : het ondernemingsbestuur verbeteren, de betrouwbaarheid van de cijfers waarborgen en toekomstige groeimogelijkheden vastleggen. Een Belgische koper die vertrouwen heeft in de stevigheid van het bedrijfsmodel en in de groeivooruitzichten, zal eerder instemmen met een ambitieuze waardering.
Hoe verloopt de verkoop van een onderneming in België?
De eerste stap is samenwerken met een adviseur in kmo-overdrachten die het economische landschap in de drie Belgische gewesten (Vlaanderen, Wallonië en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest) kent en vertrouwd is met het Belgische vennootschapsrecht en de fiscaliteit. Die keuze is bepalend voor de kwaliteit van het hele traject.
1. De waarde van de onderneming bepalen
De eerste vraag die elke verkoper zich terecht stelt, is: wat is mijn onderneming werkelijk waard? In België vormt de operationele rentabiliteit de basis van elke degelijke waardering. De EBITDA-multiples die voor Belgische kmo’s worden gehanteerd, liggen gewoonlijk tussen 4 en 7 keer, met verschillen naargelang de sector, de mate waarin de omzet terugkerend is en de afhankelijkheid van sleutelfiguren. Afhankelijk van het profiel van de onderneming kan deze benadering worden aangevuld met andere methoden: waardering op basis van het vermogen, verdiscontering van toekomstige kasstromen of vergelijking met vergelijkbare transacties in de betrokken sector.
Fiscaal hangen de voorwaarden af van de structuur van de transactie. Bij een overdracht van aandelen door een natuurlijke persoon in het kader van het normale beheer van zijn privévermogen, is de meerwaarde in beginsel vrijgesteld van belasting volgens de vaste Belgische rechtspraak. Bij een overdracht op het niveau van een holding daarentegen geldt de volgende regeling: RDT/DBI biedt een vrijstelling ten belope van 95% van de dividenden en meerwaarden op aandelen (een betekenisvolle deelneming, een aanhoudingsperiode van minstens een jaar, een zetel in de EU/EER). Ook is waakzaamheid geboden voor de kaaimantaks, die de fiscale transparantie van bepaalde tussengeschoven buitenlandse juridische constructies waarborgt. De fiscale structurering van de overdracht moet vooraf met een gespecialiseerde adviseur worden onderzocht.
2. Het presentatiedossier samenstellen
Zodra de waardering is bepaald en de richtprijs is vastgelegd, is het opstellen van een gedetailleerd informatiememorandum een absolute prioriteit. Dit document wordt als eerste aan elke potentiële koper verstrekt, na ondertekening van een geheimhoudingsovereenkomst (NDA). Het moet volledig genoeg zijn om te anticiperen op 80 tot 85% van de vragen die een serieuze overnemer zal stellen. Het bevat de geschiedenis van de vennootschap, een nauwkeurige beschrijving van haar activiteiten, haar concurrentiepositie op de Belgische en eventueel internationale markt, de juridische structuur zoals geregistreerd bij de KBO (Kruispuntbank van Ondernemingen) — of het nu gaat om een SRL (zonder wettelijk minimumkapitaal, met voldoende eigen vermogen bij de start die in een financieel plan zijn onderbouwd), een SA (met een minimumkapitaal van 61 500 euro) of een andere rechtsvorm —, de samenstelling van het aandeelhouderschap, de interne organisatie en het personeelsbestand, een grondige analyse van de balansen en resultatenrekeningen en de ontwikkelingsvooruitzichten. Dit dossier stelt elke kandidaat in staat met kennis van zaken te beslissen of hij aan het proces wil deelnemen.
3. Kopers zoeken en selecteren
De adviseur voor bedrijfsoverdracht zorgt vervolgens voor de gerichte verspreiding van dit memorandum. Afhankelijk van het profiel van de onderneming richt de adviseur zich eerst tot strategische of financiële overnemers uit zijn Belgische en internationale netwerk, of brengt hij het dossier onder de aandacht via gespecialiseerde platforms voor kmo-overdrachten. Hij organiseert de eerste contacten, beoordeelt de motivatie van de kandidaten en toetst hun financiële draagkracht in EUR en de samenhang van hun overnameplan. Zo kan de verkoper zich op de dagelijkse leiding van de onderneming blijven concentreren.
4. Eerste gesprekken met geselecteerde kandidaten
Na de voorselectie van de meest geschikte kandidaten starten de bilaterale gesprekken, in aanwezigheid van de adviseur. In deze fase wordt nog niet over de prijs onderhandeld. Het doel is na te gaan of de belangen van beide partijen overeenkomen, of hun strategische visies verenigbaar zijn en hoe de menselijke factor meespeelt. Die is vaak doorslaggevend in Belgische familiale kmo’s, waar de bedrijfscultuur en bedrijfswaarden een essentiële rol spelen.
5. Onderhandeling en financieringsstructuur
Daarop volgt vanzelf de onderhandelingsfase, en die moet beslist gericht zijn op samenwerking in plaats van confrontatie. Een geslaagde transactie creëeert waarde voor beide partijen en stelt hen in staat de volgende stappen met vertrouwen tegemoet te gaan. De financieringsstructuur — de eigen inbreng van de koper, bankfinanciering, een eventueel verkoperskrediet en een mechanisme voor eenearn-out gekoppeld aan toekomstige prestaties — wordt in deze fase vastgelegd. Bij de structurering moet ook rekening worden gehouden met de gevolgen van de Belgische roerende voorheffing van 30% die van toepassing is op uitgekeerde dividenden, en met eventuele regelingen voor herinvestering op grond van artikel 47 WIB die een gespreide belastingheffing mogelijk maken op meerwaarden op productieve activa die worden geherinvesteerd.
6. Juridische afronding en ondertekening
Zodra de structuur is goedgekeurd, komen gespecialiseerde juristen en advocaten in actie om de intentieverklaring (LOI), en vervolgens de definitieve overdrachtsovereenkomst op te stellen, ongeacht of de transactie aandelen (share deal) of activa (asset deal) betreft. De overeenkomst bevat de gebruikelijke garanties voor activa en passiva. Als de transactie gevolgen kan hebben voor de mededinging op de Belgische markt, kan deBelgische Mededingingsautoriteit (BMA) tussenbeide komen. Bij een later geschil ligt de bevoegdheid, afhankelijk van de locatie, bij de Ondernemingsrechtbank Brussel, de ondernemingsrechtbank van Antwerpen, de ondernemingsrechtbank van Luik of de ondernemingsrechtbank van Gent. De juridische structuur van de onderneming wordt systematisch gecontroleerd via de KBO (Kruispuntbank van Ondernemingen), die online toegankelijk is.
Van de eerste waardering tot de ondertekening van de definitieve overdrachtsakte duurt het volledige proces doorgaans 8 tot 14 maanden in België, afhankelijk van de complexiteit van de transactie en het profiel van de gekozen koper.
Actoria België — actoria.be









