Bijgewerkt op
De verkoopovereenkomst voor een onderneming, of het akkoordprotocol, is het fundamentele document dat de overdracht structureert. Naast de minimale wettelijke vermeldingen (prijs, omzet over 3 jaar en nettoresultaten) moet het 5 tot 7 cruciale beschermingsclausules bevatten: herwaardering van de prijs, passiefgarantie, niet-concurrentie en de stand van de pandrechten. Een volledige overeenkomst telt 200 tot 300 pagina’s en beschermt zowel verkoper als overnemer tegen risico’s na de ondertekening.
Weet u wat er precies in een Belgische bedrijfsoverdrachtsovereenkomst staat? Dit document wordt vaak onderschat, maar vormt de hoeksteen van elke transactie. Dit moet elke Belgische overdrager of overnemer weten vóór de ondertekening.
In België vormt de bedrijfsoverdrachtsovereenkomst, in de vorm van een overeenkomst voor de overdracht van aandelen of van een handelsfonds, de centrale juridische akte van de overdracht. Ze valt onder meer onder het Wetboek van vennootschappen en verenigingen van 2019 (WVV). Ze omvat financiële, fiscale en juridische bepalingen die nodig zijn om de transactie veilig te laten verlopen. Hoe vollediger de overeenkomst, hoe meer bescherming ze biedt aan de betrokken partijen, of het nu om de verkoper of de koper gaat.

Lees ook: een overnamebod uitbrengen, 3 zaken om te controleren
Wat moet een bedrijfsoverdrachtsovereenkomst in België bevatten?
Het Belgische recht legt via het Burgerlijk Wetboek (Boek 5 over verbintenissen) en het CSA 2019 geen uitputtende en strikte lijst vast van verplichte vermeldingen in een overdrachtsovereenkomst. Op het eerste gezicht lijkt de overdracht van een vennootschap van het type SRL (vroeger een bvba, zonder wettelijk minimumkapitaal, met voldoende eigen vermogen bij de start onderbouwd door een financieel plan) formeel minder veeleisend dan de verkoop van onroerend goed. De financiële belangen en juridische risico’s zijn in werkelijkheid zo groot dat een ontoereikend opgestelde overeenkomst beide partijen kan blootstellen aan geschillen voor de ondernemingsrechtbank die bevoegd is (Brussel, Antwerpen, Luik of Gent, afhankelijk van de maatschappelijke zetel).
In de praktijk kan een zorgvuldig opgestelde overdrachtsovereenkomst gemakkelijk meer dan enkele honderden pagina’s tellen. Minimaal omvat de overeenkomst de volgende onderdelen:
- De volledige identificatie van de overdrager, de aard en oorspronkelijke aankoopdatum van de aandelen of activa en de bedragen die voor de materiële en immateriële activa zijn betaald
- De overnameprijs, de betalingsvoorwaarden en eventuele aanpassingsmechanismen na de afronding, zoals een earn-out
- De inventaris van zekerheden, hypotheken en pandrechten waarmee de activa van de onderneming eventueel zijn bezwaard, zoals geregistreerd bij de KBO (Kruispuntbank van Ondernemingen)
- De omzet van de laatste drie boekjaren
- De nettoresultaten van de laatste drie afgesloten boekjaren
- Informatie over de handelshuur of de eigendom van de bedrijfsruimte, met inbegrip van de identiteit van de verhuurder, de resterende looptijd en de voorwaarden voor verlenging
Naast die basispunten moet de overeenkomst na de onderhandelingen een antwoord geven op wezenlijke vragen. Wat gebeurt er als de waarde van de onderneming verandert tussen de ondertekening en de afronding? Hoe worden de bedragen in bewaring gegeven of gespreid betaald? Welke contractuele garanties binden de partijen tijdens het volledige overdrachtstraject?
Welke garanties gelden bij de verkoop van een Belgische onderneming?
Bij een bedrijfsoverdracht in België wordt stelselmatig over verschillende beschermingsclausules onderhandeld:
- De prijsaanpassingsclausule : ze maakt het mogelijk de overnameprijs te herzien als bepaalde cijfers, zoals de nettokaspositie of de financiële schuld, veranderen tussen de ondertekening en de afronding.
- De passiefgarantie (of activa- en passiefgarantie — GAP) : ze beschermt de overnemer tegen elke verslechtering van de balans die haar oorsprong vindt vóór de datum van eigendomsoverdracht, zoals niet-gemelde fiscale, sociale of commerciële schulden
- Het niet-concurrentiebeding : de overdrager verbindt zich ertoe gedurende een bepaalde periode en binnen een bepaald geografisch gebied niet rechtstreeks te concurreren met de overgedragen activiteit, met inachtneming van het Belgische mededingingsrecht waarop toezicht wordt gehouden door de Federale Overheidsdienst Economie (FOD Economie)
- De earn-outclausule : een deel van de overnameprijs hangt af van de toekomstige prestaties van de onderneming, zodat de verkoper belang heeft bij het succes van de overnemer.
- Verklaringen en garanties (representations & warranties) : de verkoper bevestigt dat de verstrekte informatie juist is, onder meer over de fiscale situatie (ISoc tegen 25%, of 20% voor kmo’s op de eerste 100 000 € winst onder voorwaarden), de sociale rechten en de stedenbouwkundige situatie van de activa
Lees ook: Een bedrijf overnemen, 4 voorzorgsmaatregelen
Al deze technische, juridische en fiscale aspecten beheersen — waaronder hun wisselwerking met de regeling van fiscale neutraliteit die geldt voor de inbreng van een bedrijfstak of met artikel 47 van het Wetboek van de inkomstenbelastingen (CIR) over de spreiding van meerwaarden — vergt doorgedreven expertise. Een adviseur gespecialiseerd in M&A en kmo-overdrachten is uw aangewezen aanspreekpunt om elke clausule te duiden, risico’s te voorzien en de transactie binnen het Belgische rechtskader optimaal te structureren.
Wilt u een onderneming verkopen of overnemen in België, neem dan contact op met de adviseurs van Actoria België. Zij helpen u bij het opstellen en onderhandelen van alle contractuele documenten die nodig zijn voor een veilige overdracht.









